۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ ـ پژوهشگران در یک فراتحلیل شامل ۶۴۹ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ دریافتند که مصرف مکمل پروبیوتیکی، سطح برخی شاخصهای بالینی را در پایان دورهٔ مداخله، کاهش داد. این یافتهها از احتمال استفاده از پروبیوتیکها در کنار درمان استاندارد برای مدیریت دیابت نوع ۲ حمایت میکنند. این مطالعه را ماریکا سی. و همکارانش در مجلهٔ Endocrine, Metabolic & Immune Disorders – Drug Targetsمنتشر کردند.
پژوهشگران برای ارزیابی اثربخشی و ایمنی مکمل پروبیوتیک، جستوجوی گستردهای در منابع علمیِ نمایهشده در PubMed، Scopusو Web of Scienceانجام دادند. آنها کارآزماییهای تصادفیسازیشده و کنترلشدهای را که از سپتامبر ۲۰۱۰ تا اکتبر ۲۰۲۴ منتشر شده بودند، بررسی کردند. جستوجوی اولیه با استفاده از کلیدواژههایی مانند «دیابت نوع ۲»، «پروبیوتیکها» و «قند خون»، ۴۸ مطالعهٔ احتمالی را به دست داد. سپس معیارهای سختگیرانهای اعمال شد: تأیید تشخیص دیابت نوع ۲، مشخصبودن ترکیب و سویهٔ پروبیوتیک، وجود گروه دارونما، در دسترسبودن متن کامل مقاله به زبان انگلیسی و گزارش اندازهگیریهای قند خون. در نهایت، ۹ کارآزمایی تصادفیسازیشدهٔ باکیفیت، شامل ۶۴۹ شرکتکننده، برای فراتحلیل انتخاب شدند.
یافتههای اصلی
· مصرف مکمل پروبیوتیکی در مقایسه با دارونما، قند خون ناشتا را بهطور معناداری کاهش داد (تفاوت میانگین یا MD:۱۷٫۶۸- میلیگرم بر دسیلیتر؛ فاصلهٔ اطمینان ۹۵٪: ۲۱٫۷۲- تا ۱۳٫۶۳-؛ ۰٫۰۰۰۱ > p؛ I² =صفر درصد[1]).
· پس از مصرف پروبیوتیک، سطح هموگلوبین گلیکوزیله بهطور معناداری کاهش یافت (MD: ۰٫۴۲- درصد؛ فاصلهٔ اطمینان ۹۵٪: ۰٫۶۷- تا ۰٫۱۷-؛ p =۰٫۰۰۰۹؛ I² =۰٫۵ درصد).
· غلظت انسولین در گردش خون نیز در گروه پروبیوتیک، در مقایسه با گروه کنترل، بهطور معناداری کمتر بود (MD: ۲٫۲۶- میکروواحد بینالمللی بر میلیلیتر؛ فاصلهٔ اطمینان ۹۵٪: ۲٫۸۷- تا ۱٫۶۵-؛ ۰٫۰۰۰۱ > p؛ I² =صفر درصد).
· در هر سه تحلیل اصلیِ تجمیعشده، ناهمگنی میان مطالعات نزدیک به صفر بود (مقادیر I²بین ۰ تا ۰٫۵ درصد). این یافته نشان میدهد که نتایج مطالعات مختلف دربارهٔ اثرات متابولیک پروبیوتیکها بسیار همسو بودهاند.
در مجموع، این یافتهها نشان میدهند که مصرف پروبیوتیک در کنار درمان استاندارد، قند خون ناشتا، HbA1cو انسولین سرم را در مبتلایان به دیابت نوع ۲ بهطور چشمگیری کاهش میدهد. نتایج حاکی از آن است که درمانهای پروبیوتیکیِ اثرگذار بر روده، میتوانند روشی مؤثر و ایمن برای بهینهسازی درمان دیابت باشند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/probiotics-may-improve-clinical-indicators-in-type-2-diabetes-suggests-study-179977
[1]I² شاخصی در فراتحلیل است که نشان میدهد چه مقدار از تفاوت نتایج مطالعات، ناشی از ناهمگنی واقعی بین آنهاست، نه صرفاً شانس. مقدار نزدیک به صفر یعنی ناهمگنی اندک است.