۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ - در مطالعه‌ای که اخیراً در نشریه  Journal of Asthma and Allergyمنتشر شده است، گروهی از پژوهشگران ارتباط بین داروهای تیرزپاتاید (tirzepatide) و سماگلوتاید (semaglutide) را با خطر تشدید حملات آسم در بزرگسالان مبتلا به آسم و دیابت نوع ۲ (T2D) ارزیابی کردند.

پیشینه

حدود ۱۳٪ تا ۱۶٪ از افراد مبتلا به آسم، همزمان دچار دیابت نوع ۲ هستند و این ترکیب با کنترل ضعیف‌تر آسم، حملات مکرر و شدیدتر و استفاده بیشتر از خدمات درمانی همراه است.

چاقی می‌تواند با افزایش واکنش‌پذیری بیش از حد مجاری هوایی، مختل کردن مکانیک ریه و کمک به مقاومت در برابر کورتیکواستروئیدها، وضعیت آسم را وخیم‌تر کند؛ در حالی که کنترل ضعیف قند خون نیز می‌تواند التهاب مجاری هوایی را تشدید کرده و خطر تشدید حملات آسم را افزایش دهد.

سماگلوتاید، یک آگونیست گیرنده پپتید شبه‌گلوکاگون-۱ (GLP-1 RA)، قند خون را کاهش داده و وزن را کم می‌کند، در حالی که تیرزپاتاید یک آگونیست دوگانه گیرنده پپتید شبه‌گلوکاگون-۱ و گیرنده پپتید مهارکننده گلوکز وابسته به انسولین (GIP)/GLP-1 است که اثرات بیشتری بر کاهش وزن و کنترل قند خون دارد.

شواهد پیش‌بالینی نشان می‌دهند که درمان‌های اینکرتین ممکن است بر التهاب مجاری هوایی و پاسخ‌پذیری بیش از حد برونش‌ها تأثیر بگذارند، اما شواهد مقایسه‌ای در حوزه تنفسی همچنان محدود است.

دربارهٔ این مطالعه

در این مطالعه کوهورت گذشته‌نگر، داده‌های پرونده الکترونیک سلامت (EHR) از شبکهTriNetX برای بررسی بزرگسالان (۱۸سال به بالا) مبتلا به آسم و دیابت نوع ۲ استفاده شد. معیار ورود، شروع مصرف تیرزپاتاید یا سماگلوتاید بین سال‌های ۲۰۲۲تا ۲۰۲۴بود؛ در حالی که بیمارانی با سابقه مصرف قبلی این داروها، دیابت نوع ۱، دیابت بارداری یاCOPD  از مطالعه حذف شدند. پیامد اصلی، زمان تا اولین حمله آسم در دوره ۱۲ماهه بود. جهت کنترل متغیرهای مخدوش‌کننده، از روش تطبیق امتیاز تمایل(PSM)  و برای تحلیل آماری از مدل‌های Kaplan-Meier و Cox استفاده گردید.

نتایج مطالعه

در میان ۴۵۵,۱۹۶ بزرگسال مبتلا به آسم و دیابت نوع ۲، تعداد ۸,۱۷۸ کاربر تیرزپاتاید و ۲۸,۱۳۵ کاربر سماگلوتاید واجد شرایط مطالعه بودند. پس از تطبیق ۱:۱، در هر گروه ۸,۱۷۶ بیمار باقی ماندند.

قبل از تطبیق، کاربران تیرزپاتاید نسبت به کاربران سماگلوتاید، شامل درصد بیشتری از سفیدپوستان و درصد کمتری از سیاه‌پوستان بودند. پس از تطبیق، ویژگی‌های پایه به خوبی متعادل شدند. میانگین دوره پیگیری ۳۵۲.۲ روز برای کاربران تیرزپاتاید و ۳۵۵.۴ روز برای کاربران سماگلوتاید بود.

تحلیل اصلی نشان داد که هیچ تفاوتی در خطر تشدید حملات آسم بین دو درمان وجود ندارد. حملات آسم در ۱۱.۰٪ از کاربران تیرزپاتاید و ۱۱.۱٪ از کاربران سماگلوتاید رخ داد.

تحلیل‌های  Kaplan-Meierنیز این یافته را تأیید کردند و نتایج در دوره‌های مختلف پیگیری ثابت ماند. ریسک مشابه برای تشدید حملات در ماه‌های ۶ و ۱۸ و همچنین با افزایش دوره پاکسازی کاربر جدید از یک سال به دو سال، مشاهده شد.

تحلیل‌های زیرگروهی نیز تفاوتی در خطر تشدید آسم بین تیرزپاتاید و سماگلوتاید در شاخص‌های BMI، HbA1c، نارسایی قلبی (HF)، بیماری مزمن کلیوی (CKD)، استفاده از پردنیزون یا سابقه حملات آسم نشان نداد.

در پیامدهای ثانویه، تیرزپاتاید با احتمال کمتری نسبت به سماگلوتاید با نسخه SABA(آگونیست‌های بتا-۲کوتاه‌اثر[1]) مواجه شد. خطر تجویز کورتیکواستروئید سیستمیک بین دو گروه مشابه بود.

نویسندگان خاطرنشان کردند که کاهش وزن و بهبود کنترل قند خون بیشتر در تیرزپاتاید، منجر به کاهش متمایز در حملات آسم نشده است. آن‌ها پیشنهاد کردند که ممکن است بهبودهای متابولیک حاصل شده در طول دوره پیگیری یک‌ساله، برای تأثیرگذاری معنادار بر ریسک حملات کافی نبوده باشد.

نقاط قوت و محدودیت‌ها

نقاط قوت شامل استفاده از پایگاه داده بزرگ  EHRایالات متحده، تنظیم متغیرهای BMI و HbA1c و طراحی مطالعه بود. محدودیت‌ها شامل احتمال وجود عوامل مخدوش‌کننده باقی‌مانده، نبود معیارهای مستقیم برای سنجش شدت آسم، استفاده از نسخه به عنوان معیار مواجهه، عدم در نظر گرفتن تغییر دارو یا قطع درمان، و احتمال خطای طبقه‌بندی حملات آسم با استفاده از کدهای  ICD-10بود.

نتیجه‌گیری

در بزرگسالان مبتلا به آسم و دیابت نوع ۲، تیرزپاتاید و سماگلوتاید با ریسک‌های مشابهی در بروز تشدید حملات آسم همراه بودند. تیرزپاتاید با احتمال کمتری با تجویز SABA همراه بود. با توجه به ماهیت مشاهده‌ای این مطالعه، نتایج باید با احتیاط تفسیر شوند و انجام کارآزمایی‌های کنترل‌شده تصادفی (RCT) برای روشن شدن اثرات مقایسه‌ای این درمان‌ها ضروری است.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20260914/Tirzepatide-vs-semaglutide-for-asthma-the-difference-was-smaller-than-researchers-expected.aspx