۲۴ فوریه ۲۰۲۶ - پژوهشگران در یک تحلیل ثانویه از یک کارآزمایی بالینی که در مجله Obesityمنتشر شده است، دریافتند که مصرف روزانه ۱۰ میلی گرم داپاگلیفلوزین به مدت ۱۲ماه با کاهش چربی کبد در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ همراه بوده است. نکته مهم این که این فایده مستقل از کاهش وزن و سایر بهبودهای متابولیک مشاهده شده است.
استئاتوز کبدی در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲بسیار شایع است و به افزایش بروز بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک کمک می کند. اگرچه مهارکننده های SGLT2 به طور گسترده برای کنترل قند خون و محافظت قلبی–کلیوی استفاده می شوند، اثر آن ها بر میزان چربی کبد و مکانیسم های دخیل در این فرآیند همچنان در حال بررسی است.
این مطالعه یک تحلیل ثانویه از یک کارآزمایی بالینی تصادفی سازی شده و کنترل شده با دارونما است که شامل ۵۶ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ بود. بیماران به طور تصادفی در دو گروه دارونما یا ۱۰میلی گرم داپاگلیفلوزین روزانه قرار گرفتند. شاخص های آنتروپومتریک،MRI-PDFF[1] کبد برای اندازه گیری چربی کبد، گلوکز ناشتا، هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) و تست های عملکرد کبدی در ابتدا و پس از ۱۲ماه ارزیابی شدند.
یافته های کلیدی
· داپاگلیفلوزین پس از ۱۲ماه درمان، باعث کاهش قابل توجه چربی کبد بر اساسMRI-PDFF شد.
· میانگین تغییر در درصد چربی کبد در گروه داپاگلیفلوزین ۳.۷ درصد کاهش و در گروه دارونما ۰.۵ درصد افزایشبود(p = 0.001).
· وزن بدن در گروه داپاگلیفلوزین ۳.۸۴ کیلوگرم کاهش یافت، در حالی که در گروه دارونما ۱.۴۲ کیلوگرم کاهش مشاهده شد(p = 0.015).
· شاخص های گلایسمی نیز بهبود یافتند؛ HbA1c در گروه داپاگلیفلوزین ۰.۵۲ درصد کاهش و در گروه دارونما ۰.۱۱ درصد افزایشداشت(p = 0.012).
· داپاگلیفلوزین هم وزن بدن و هم چربی کبد را کاهش داد، اما اثر غیرمستقیم کاهش وزن بر کاهش چربی کبد از نظر آماری معنادار نبود.
در مجموع، ۱۲ ماه درمان با داپاگلیفلوزین در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲باعث کاهش قابل توجه چربی کبد در مقایسه با دارونما شد و این اثر مستقل از کاهش وزن و سایر تغییرات متابولیک به دست آمد. این نتایج نشان می دهد مهار SGLT2 ممکن است اثرات مستقیم کبدی داشته باشد که از اثرات گلایسمی و کاهش وزن فراتر می رود؛ موضوعی که برای شیوع بالای استئاتوز کبدی در بیماران دیابت نوع ۲ اهمیت بالینی دارد.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/dapagliflozin-may-reduce-liver-fat-in-type-2-diabetes-independent-of-weight-loss-study-165182
[1] MRI‑PDFF یا Magnetic Resonance Imaging – Proton Density Fat Fraction روشی در MRI است که با اندازه گیری نسبت پروتونهای چربی به پروتون های آب، درصد واقعی چربی کبد را به صورت کمّی و دقیق نشان می دهد. این روش برای تشخیص و پایش استئاتوز کبدی بسیار کاربرد دارد و یکی از معتبرترین ابزارهای غیرتهاجمی برای ارزیابی چربی کبد محسوب می شود.